Της Χρυσής Βαρούχα, σπουδάστρια Δημοσιογραφίας ΙΕΚ ΑΚΜΗ Κρήτης
Η ναζιστική ιδεολογία δεν είχε κάνει την έκβαση της στις ελληνικές εφημερίδες κατευθείαν με την εισβολή των δυνάμεων του άξονα στη χώρα. Υπήρξε ένα χρονικό περιθώριο μέχρι ο ελληνικός τύπος να καταλειφθεί από τις γερμανικές και ιταλικές δυνάμεις. Μόλις εγκαταστάθηκαν στη χώρα, πρώτη κίνηση των κατακτητών, ήταν φυσικά να ελέγξουν αυτά που θα διαβάζουν και θα ακούν οι κατακτημένοι.
Το καθεστώς της λογοκρισίας στο οποίο θα υποβάλλονταν σύντομα οι εφημερίδες, δεν θα ήταν κάτι πρωτόγνωρο για τους δημοσιογράφους, καθως και επί Μεταξά, οι δημοσιογράφοι ήταν υποχρεωμένοι να προσέχουν τα λόγια τους. Με την είσοδο των γερμανών στην πρωτεύουσα, η πλειοψηφία των εφημερίδων εξυμνούσε τον ηρωισμό των Ελλήνων στρατιωτών αλλά και συμμάχων, ενώ ζητούσε τη ψυχραιμία του λαού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η πρωτοβουλία για παροχή βοήθειας στους στρατιώτες που ανέλαβε η εφημερίδα “Ακροπολις”.
Στο ιδιο φύλλο όμως, ως πρωτοσέλιδο είχε την συγκινητική τελετή παράδοσης, όπως περιέγραψε την είσοδο των γερμανών, χωρίς όμως να κάνει λόγο για την ψυχρότητα των Ελλήνων πολιτών σε αυτη τη “Μεγάλη παρελαση” – κάτι που ήρθε αντίθετο με τα όσα είχαν συνηθίσει μέχρι τώρα οι κατακτητές. Οι κατακτητές είχαν καταλάβει τους χώρους εγκατάστασης εφημερίδων. Άλλες είχαν κλείσει τελείως και άλλες είχαν μείνει “ορφανες” από εκδότες. Ο Λαμπράκης, ο οποίος είχε τις εφημεριδες “Βήμα” και “Τα Νέα”, αποχώρησε από την δημοσιογραφία ενώ, ο Γιώργος Βλάχος έφυγε από την Καθημερινή της οποίας την τύχη σύντομα ανέλαβε ο Σπύρος Τραυλός. Ο συγκεκριμένος με το τέλος του πολέμου καταδικάστηκε ως δωσίλογος.
Με την πάροδο του χρόνου τα προβλήματα αυξήθηκαν και δεν αρκέστηκαν μόνο στην σκληρότητα και γκεμπελική προπαγάνδα. Εν μέσω πολέμου και φτώχειας, οι εφημεριδες Καθημερινή, Βήμα, Πρωία και Πρωινός Τύπος αναγκάζονται να συνασπιστουν και να εκδίδονται σε μια εφημερίδα με τίτλο “Ηνωμενος Τυπος”, λόγω έλλειψης δημοσιογραφικού χαρτιού.
Σύσσωμος ο ελληνικός τύπος μιλούσε για ενότητα, αλληλεγγύη και παροχή βοήθειας στον ελληνικό στρατό. Η σκιά της υψωμένη ναζιστικής σημαίας στην ακρόπολη, σύντομα έριξε στο σκοτάδι και την αλήθεια που μέχρι πρότινος υπήρχε στις ελληνικες εφημεριδες, δίνοντας έτσι βήμα στην κυκλοφορία του παράνομου τύπου.