Της Ηλιάνας Ατσαλάκη, σπουδάστρια Δημοσιογραφίας ΙΕΚ ΑΚΜΗ Κρήτης
Οδεύοντας στα βάθη του καλοκαιριού, σίγουρα ο καθένας από μας μπαίνοντας σε super market ή και κατάστημα καλλυντικών βλέπει τη σωρεία από αντηλιακά που κυκλοφορεί κάθε χρόνο τέτοια εποχή.
Μία τέτοια επίσκεψη μου σε μάρκετ αποτέλεσε την ιδέα για το σημερινό άρθρο στο οποίο θα μιλήσουμε για τον καρκίνο του δέρματος που η πρώτη απειλή είναι η πολύωρη έκθεση μας στον ήλιο, θα μιλήσουμε για τους τύπους αντηλιακών που υπάρχουν και ποια συστατικά όταν τα βλέπουμε σε αντηλιακά καλό είναι να τα αποφεύγουμε και θα μιλήσουμε και για τους δείκτες UVA, UVB, SPF αλλά και τον δείκτη PA που συναντούμε κυρίως στα κορεάτικα αντηλιακά . Τέλος, θα προτείνουμε κάποιες αντηλιακές κρέμες που μπορείτε να βρείτε στην αγορά σύμφωνα και με τον τύπο του δέρματος σας.
Αρχικά, να πούμε ότι το δέρμα είναι βασικό όργανο του ανθρώπινου σώματος και προστατεύει τον οργανισμό από εξωτερικούς παράγοντες. Σύμφωνα με την Παγκόσμια οργάνωση υγείας κάθε χρόνο τα περιστατικά δερματικού καρκίνου είναι 2-3 εκατομμύριά ενώ το 2018 τα 289.000 περιστατικά ήταν εξ αιτίας μελανώματος στο δέρμα.
Στην Ελλάδα, το 2018 1.665 άτομα εμφάνισαν μελάνωμα ενώ 335 έφυγαν εξ ‘αιτίας αυτού. όμως, αν υπάρξει πρόληψη το μελάνωμα με τις νέες θεραπείες μπορεί να θεραπευτεί και γι’ αυτό το 90% των ανθρώπων που το έχουν είδαν θετικά αποτελέσματα ως προς την θεραπεία του. Τελευταία χρόνια, επειδή ακριβώς το μελάνωμα μπορεί να προβλεφθεί γίνεται και υπάρχει διαρκής και συνεχής ενημέρωση περί αυτού.
Μελάνωμα συχνά εμφανίζουν οι πολύ λευκές επιδερμίδες ενώ άνθρωποι που ενώ είναι σε εσωτερικό χώρο, βγουν ξαφνικά έξω είναι πιο επιρρεπείς στο να εμφανίσουν μελάνωμα όπως και τα βρέφη. Τέλος τα αντηλιακά μπορούν να προστατέψουν από τον ήλιο αλλά το μελάνωμα δυστυχώς δε μπορεί να αποφευχθεί στις περιπτώσεις πολύωρης έκθεσης στον ήλιο. Άλλοι δύο τύποι δερματικού καρκίνου είναι το βασικό κυτταρικό καρκίνωμα αλλά και το πλακώδες / ακανθοκυτταρικό ή μαλπιγιακό καρκίνωμα που και αυτά οφείλονται στην ακτινοβολία του ήλιου.
Από τα παραπάνω, καταλαβαίνουμε ότι το αντηλιακό είναι η καλύτερη πρόληψη του καρκίνου στο δέρμα ωστόσο όμως εσείς ξέρετε τι είναι τα σύμβολα UVA, UVB , SPF και PA στα αντηλιακά σας και σε ποιές περιπτώσεις μπορεί ένα αντηλιακό να είναι βλαβερό;
Ας τα πάρουμε λοιπόν από την αρχή, η υπεριώδης ακτινοβολία UV είναι μέρος του του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος που εκπέμπεται από τον ήλιο και έχει τρείς υποκατηγορίες την UVA, UVB και UVC όπου η τελευταία (UVC) δεν φτάνει στην Γή. Οι ακτίνες UVA είναι υπεύθυνες για τη φωτογήρανση μιας και το A βγαίνει από το αγγλικό ageing.
Οι φυσικές ακτίνες UVA είναι γενικότερα ακίνδυνες όμως τα μακριά κύματα των UVA εισχωρούν πολύ βαθιά στο δέρμα με σκοπό να επιτύχουν σκούρο μαύρισμα. Καταστρέφοντας τον συνδετικό ιστό προκαλώντας αλλαγή του τόνου του δέρματος επιτυγχάνεται η ταχύτερη γήρανση αλλά και οι ρυτίδες.
Από την άλλη, οι ακτίνες UVB μαυρίζουν το δέρμα και προκαλούν ηλιακό έγκαυμα. Γενικότερα , η UVB ακτινοβολία απορροφάται από το στρώμα του όζοντος αλλά τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερη UVB φτάνει στο έδαφος λόγω της ελάττωσης του στρώματος του όζοντος. Λόγω της μελανίνης που το δέρμα αποκτά σκουρότερη όψη, οι ακτίνες UVB προκαλούν ηλιακό έγκαυμα…
Τώρα, αν συμβεί ηλιακό έγκαυμα, είναι στην κατασκευαστική φύση των κυττάρων αν θα εξαλειφθεί γρηγορότερα ή όχι η ζημιά που έχει προκληθεί αλλά αν συμβαίνει συχνά το έγκαυμα αυτή η διαδικασία γίνεται ελαττωματική ενώ με τα χρόνια αυτό μπορεί να οδηγήσει σε τροποποίηση του γενετικού υλικού , σε χρόνια ζημιά του δέρματος ακόμη και σε προκαταρκτικά στάδια ή στον ίδιο τον καρκίνο του δέρματος.
Στην αγορά υπάρχουν αντηλιακά από κορεάτικες αλλά και από Αμερικάνικες – Ευρωπαϊκές εταιρείες. Στις Κορεάτικες, η ένδειξη PA είναι ο βαθμός προστασίας από την UVA ακτινοβολία, και όσο πιο πολλά συν (+) υπάρχουν δίπλα από αυτή την ένδειξη τόσο πιο μεγάλη είναι η προστασία. Τα συν στην ένδειξη PA μπορεί να είναι και 4 όπου τότε έχουμε την μεγαλύτερη προστασία από UVA.
Το SPF από την άλλη που υπάρχει στις Αμερικάνικες και Ευρωπαϊκές εταιρείες είναι συντομογραφία της φράσης Dun Protection Facrtor και υποδηλώνει τον χρόνο που μπορεί να προστατεύσει το συγκεκριμένο αντηλιακό το δέρμα για να μην καεί. Οι δερματολόγοι πάντως προτείνουν να χρησιμοποιούμε αντηλιακά με δείκτη πάνω από SPF30 ενώ δεν θα πρέπει να ανακατεύουμε τα αντηλιακά μεταξύ τους δηλαδή να βάζουμε ένα που έχει SPF3O κι ένα άλλο που έχει SPF15 γιατί χάνουν την δυναμική τους ενώ το ίδιο συμβαίνει και με το αν αναμείξουμε ενυδατική κρέμα με αντηλιακό.
Στη συνέχεια, τα αντηλιακά χωρίζονται και αυτά σε κατηγορίες και είναι τα φυσικά η μεταλλικά αντηλιακά, τα χημικά αντηλιακά, τα υβριδικά αντηλιακά και τα chemical ή physical αντηλιακά. Υπάρχουν βέβαια και κάποια βλαβερά στοιχεία που εμπεριέχονται στα αντηλιακά όπως η οξυβενζόνη η οποία επειδή απορροφάται γρήγορα από το δέρμα επιτρέπει την είσοδο σε αυτό πολλών χημικών που δεν κάνουν καλό, η παλμιτική ρετινόλη όπου όταν περιέχεται σε αντηλιακά ταυτίζεται με όγκους σε διάφορα σημεία του σώματος, το octyl – methacinamate που προκαλεί βλάβες στα κύτταρα ενώ τα στοιχεία bensopenonne- 3 – homasalate- 4-methyl benzylidene comphor- actyl-methaxycinamate και actyl -dimethyl – PABA που μιμούνται την δράση των οιστρογόνων.
Ο μύθος που λέει ότι τα spray αντηλιακών είναι εξίσου προστατευτικά ΄σο αυτά σε κρέμα δεν ευσταθεί διότι τα spray τα αναπνέουμε οπότε παίρνουμε και όλα τα βλαβερά στοιχεία των αντηλιακών ενώ το αντηλιακά που έχουν avobenzone μπορούμε να τα συνδυάσουμε με μακιγιάζ καθώς παρατείνεται έτσι και ο χρόνος προστασίας.
Στις μέρες μας, που στην αγορά ενός προϊόντος παίζει ύψιστη σημασία και το οικονομικό κομμάτι , τα Κορεάτικα αντηλιακά είναι καλύτερα από την άποψη ότι συχνά έχουν ενυδατικούς παράγοντες μέσα οπότε δεν χρειάζεται να πάρουμε κρέμα προσώπου και αντηλιακό ξεχωριστά.
Έπειτα, ας μη ξεχνάμε και τα αντηλιακά με χρώμα που έχουμε από πολλές εταιρείες όπως οι πιο πάνω όπου τώρα το καλοκαίρι λειτουργούν και ως ελαφρές βάσεις για το μακιγιάζ αντί του γνωστού foundation / make up.