Της Ηλιάνας Ατσαλάκη, σπουδάστρια Δημοσιογραφίας ΙΕΚ ΑΚΜΗ Κρήτης
Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα βιβλίου στις 23 Απριλίου, μίας τόσο σημαντικής ασχολίας που με τις νέες τεχνολογίες ίσως να φθίνει, αποφασίσαμε να κάνουμε μία βιβλιοκριτική σε ένα βιβλίο που μιλάει για έναν..άϋλο πολιτισμό: τα υφαντά.
Κατ΄αρχάς πριν μπούμε στο περιεχόμενο της κριτικής θα ήταν πολύ χρήσιμο να αναφέρουμε τα πολά ωφέλη ενός βιβλίου. Μας διευρύνει τον ορίζοντα, εμπλουτίζουμε το λεξιλόγιο μας, βοηθάει στην καταπολέμιση του στρες ενώ το κυριότερο; Αποτελεί το πιο οικονομικό μέσο ψυχαγωγίας. Κάποιος για να διαβάσει χρειάζεται μόνο το φως της ημέρας ή κάποιο φωτιστικό, δεν εξαρτάται από τίποτα άλλο.
Με αυτές τις σκέψεις λοιπόν, θα παρουσιάσουμε το βιβλίο «Εξυφαίνοντας τη παράδοση: η παραδοσιακή υφαντική ως ποιητική των γυναικών στο Επάνω Μεραμπελλο» από την λαογράφο, κοινωνιολογο και ανθρωπολόγο Μαρία Κοκολάκη. Η ίδια καταγόμενη από την ίδια περιοχή όπου αναφέρεται και στον τίτλο του βιβλίου και βρίσκεται στον νομό Λασιθίου στη Κρήτη, θέλησε με τη βοήθεια των γονιών της και κυρίως της μητέρας της να συντάξει αυτήν την εργασία στο πλαίσιο και της μεταπτυχιακής της εργασίας στη Λαογραφία.
Το βιβλίο χωρίζεται νοητά θα λέγαμε σε δύο κομμάτια. Από την μία μας μιλάει για την σημασία της ύφανσης και για την ύφανση ως επιταγή των γυναικών στην περιοχή της και στη συνέχεια μας εξιστορεί τα βήματα της υφαντικής.
Στην αφχή, όπως κάθε πόνημα έχει τον πρόλογο αλλά και την εισαγωγή ενώ μετά αρχίζουν οι ενότητες και το κυρίως κομμάτι.
Η πρώτη ενότητα, αφορά την χαρτογράφηση των ανθρώπων και της περιοχής ενώ συνεχίζει με την σχέση γυναικών και νοικοκυροσύνης τον 19ο και 20ο αιώνα. Αναπόσπαστο κομμάτι του έργου, είναι η προίκα που συνηθιζόταν ως πρακτική τότε και βέβαια ήταν προυπόθεση για μία γυναίκα να έχει την δική της.
Στη συνέχεια, έχουμε την παρουσίαση των γυναικών-υφαντρών ενώ μετά εξετάζεται και η ασχολία αυτή ως παραδοσιακή γνώση.
Μετά από αυτό, η συγγραφέας μας περιγράφει πως τα υφαντά χωριζόντουσαν σε δύο κατηγορίες: ένδυσης αλλά και αυτά που ήταν χρήσιμα για την καθημερινότητα και αναλύεει τόσο την ανδρική όσο και την γυναιεκία ενδυμασία.
Για το τελευταίο μέρος, μας βάζει στην διαδικασία να δούμε πως γίνεται ένα υφαντό. Μας λέει δηλαδή πως προετοιμάζεται ο αργαλειός αλλά μας τονίζει και τις υφάνσιμες ύλες όπως το λινάρι, το βαμβάκι και το μετάξι.
Αφού γίνουν όλα αυτά, ερχόμαστε στην προετοιμασία της υφαντικής ενώ κλείνει με τα είδη ύφανσης και υφασμάτων αλλά και τον διάκοσμο των υφαντών.
Τέλος, υπάρχει επίσης παράρτημα φωτογραφιών και ασπρόμαυρων από την οικογένεεια της και έγχρωμων από το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Νεάπολης στο οποίο η μητέρα της Δωροθέα Φθενάκη – Κοκολάκη έχει δωρίσει κάποια υφαντά.
Είναι το πρώτο συγγραφικό δημιούργημα της Μαρίας Κοκολάκη το οποίο θα αποτελέσει και αποτελεί πηγή πληροφοριών για όσους θέλουν να κανοήσουν το πως ήταν και ζούσαν οι άνθρποιο παλιότερα.
