Της Ηλιάνας Ατσαλάκη, σπουδάστρια Δημοσιογραφίας ΙΕΚ ΑΚΜΗ Κρήτης
Σήμερα θα μιλήσουμε για έναν σπουδαίο άνθρωπο και Κρητικό τον Νίκο Ψιλάκη. Μας στεναχώρησε όλους το… ξαφνικό φευγιό στις 2 Νοεμβρίου 2024 εξαιτίας του καρκίνου, αιτία που ταλανίζει πολύ κόσμο…
Ο Νίκος Ψιλάκης γεννήθηκε σε ένα ορεινό χωριό του νόμου Ηρακλείου στην Κρήτη, την Κασταμονίτσα του δήμου Μίνωα Πεδιάδος. Από πολύ μικρός τον μάγευαν τα έθιμα αλλά και οι άνθρωποι του χωριού του, οπότε άρχισε όλες αυτές τις λατρευτικές τελετές να τις αποτυπώνει με μία φωτογραφική μηχανή.
Έχει κάνει ντοκιμαντέρ για τη λαογραφία τόσο στην περιφερειακή κρατική όσο και την κρατική τηλεόραση. Παράλληλα έχει μείνει έντονα χαραγμένη η αναφορά του στην τηλεοπτική του εκπομπή “Ο μίτος της Αριάδνης” για τις μάσκες και γενικότερα για τα Αποκριάτικα έθιμα στη Κρήτη.
Μετέπειτα έγινε για πάρα πολλά χρόνια η φωνή του Ράδιο Κρήτη όπου κι εκεί παρουσίαζε εκπομπές αντίστοιχου περιεχομένου μέχρι το 2015 οπότε και σταμάτησε να εργάζεται στο ραδιόφωνο. Ήταν επίσης συγγραφέας βιβλίων που είχαν να κάνουν με την Κρήτη όπως την Κρητική μυθολογία το 1996, το ελαιόλαδο ο πολιτισμός της ελιάς το 2003, την Κρητική παραδοσιακή κουζίνα το 2009, αλλά και το “κι οι θάλασσες σωπαίνουν” το 2019 και άλλα πολλά.
Επίσης έχει συγγράψει τρία παραμύθια: ο μάγος με τα άδεια χέρια, ο κρυμμένος τροχός του χρόνου και οι δώδεκα μήνες κι ο φαντασμένος βασιλιάς. Ο Νίκος Ψιλάκης έχει τιμηθεί από την Ακαδημία Αθηνών για το βιβλίο “μοναστήρια και ερημητήρια της Κρήτης”, έχει πάρει το βραβείο των δημοσιογραφικών ενώσεων της Ελλάδας αλλά και το βραβείο Νίκος Καζαντζάκης από τον Δήμο Ηρακλείου για τη προσφορά του στα γράμματα.
Στην πρόσφατη έκθεση του στη βασιλική του Αγίου Μάρκου στο Ηράκλειο Κρήτης με τίτλο “Κρήτη νήσος λαλεύουσα” μας είχε εκμυστηρευθεί πως αυτό που του έκανε εντύπωση και γι’ αυτό ασχολήθηκε με τη λαογραφία, ήταν “ο περισχοινισμός του χωριού για να ξορκιστεί το κακό!”, όπως τόνισε με νόημα.
Αν μπορώ να εκφράσω μια προσωπική άποψη, η καλύτερη αποτύπωση ήταν αυτή της λιτανείας που έκαναν στα χωριά της Κρήτης σε περιόδους ξηρασίας για να ανθίσει η Γη. Νομίζω πως όλες οι μνήμες των χωριανών του που συμμετείχαν σε όλα τα τελετουργικά τον οδήγησαν στο να πάρει Μάστερ στην Πολιτισμική Ανθρωπολογία!
Μαζί με τον κ. Γιώργο Βιτώρο ήταν και θα είναι οι δύο στυλοβάτες του νησιού που βοήθησαν και βοηθούν ώστε να μη ξεχαστεί η παράδοση μας…