Της Ηλιάννας Ατσαλάκη, σπουδάστρια Δημοσιογραφίας ΙΕΚ ΑΚΜΗ Κρήτης
Ο Άγιος Γεώργιος κατάγονταν από την Καππαδοκία της Μικρής Ασίας και η δράση του, το μαρτύριο και η κοίμηση του έγιναν επί αυτοκράτορα Διοκλητιανού τον 3ο αλλά και στις αρχές του 4ου αιώνα! Στη Χριστιανική παράδοση συναντούμε 56 μορφές του Αγίου Γεωργίου με πιο συχνή αυτή του δρακοκτόνου και του τροπαιοφόρου. Η γιορτή του είναι κινητή και γιορτάζεται στις 23 Απριλίου ενώ όταν συμπίπτει πριν την Ανάσταση, η γιορτή μετατίθεται την Δευτέρα της Διακαινησίμου εβδομάδας. Τέλος, τον γιορτάζουμε και στις 3 Νοεμβρίου ως τον Άη Γιώργη τον μεθυστή και κάποια έθιμα από την Ελλάδα και την Κρήτη θα δούμε σήμερα. Λέγεται Άγιος της γεωργίας και της κτηνοτροφίας και αυτό βγαίνει από το όνομα Γεώργιος. Αυτή η γιορτή επίσης συμβολίζει την αρχή της άνοιξης.
Στην Αρκαδία, οι κάτοικοι κάνουν αγιασμό στα χωράφια τους ενώ οι Σαρακατσαναίοι στην Ήπειρο παίρνουν τον πιο μεγάλο όρκο τους και θυσιάζουν κριάρι μαύρο και λευκό, μαύρο τον Νοέμβριο και λευκό το Πάσχα . Στην Αίγινα το χαμομήλι θεωρείται το φυτό του Αγίου Γεωργίου ενώ στον Όλβιο Ξάνθης έχουμε θα λέγαμε έναν…αγώνα ελληνορωμαϊκής πάλης με τους πεχλιβάνηδες. Το ίδιο γίνεται στην Ανθή Σερρών ενώ στο Νέο Σούλι Σερρών έχουμε αναπαράσταση δρακομαχίας.
Σε πολλές περιοχές γίνονται και ιπποδρομίες στη μνήμη του Αγίου ενώ στην Αράχωβα Βοιωτία έχουμε ένα…πανηγυράκι με αγωνιστικά δρώμενα, φαγητό, ποτό, μουσική και περιφορά της εικόνας του Αγίου. Μονή του Αγίου Γεωργίου υπάρχει και στο Παλαιό Κάιρο όπου υποτίθεται ότι εκεί έζησε φυλακισμένος.
Στην Κρήτη, υπάρχουν δύο έθιμα για τον Άγιο Γεώργιο που γιορτάζεται στις 3 Απριλίου. Στην Ασή Γωνιά Χανίων , ένα ορεινό κτηνοτροφικό χωριό της Κρήτης στα σύνορα όμως Ρεθύμνου και Χανίων οι κτηνοτρόφοι ευλογούν τα κοπάδια τους στην εκκλησία της περιοχής αφιερωμένη στον Άγιο ενώ ακολουθεί φαγοπότι και πολλές φορές…μουσική!
Στην κεντρική Κρήτη τώρα , στο χωριό Πόμπια στον κάμπο της Μεσαράς στον δήμο Φαιστού υπάρχει το έθιμο του… σφουγγάτου μίας πλούσιας σε πατάτες ομελέτα. Εκείνη την ημέρας οι νοικοκυρές του χωριού παρασκευάζουν αυτό το είδος ομελέτα κι έτσι κάνουν έναν άτυπο διαγωνισμό για το ποια θα κάνει το καλύτερο σφουγγάτο ενώ ταυτόχρονα γίνεται άνοιγμα των βαρελιών με τα πρώτα κρασιά.
Κατά την περιφορά δε της εικόνας του Αγίου χρησιμοποιούνται τα κρητικά άλογα επονομαζόμενα Γεωργαλίδικα άλογα. Τέλος κάποιες παροιμίες για τον Άγιο Γεώργιο είναι εκείνη στον Εύξεινο Πόντο που είναι βέβαια ευχή: « Άη Γέωρις βοηθά σε!», ενώ τον θεωρούν Άγιο της ανδρείας και της λεβεντιάς. Στη Μεσσηνία η τολμηρή παροιμία λέει απ’ τ’ Άη Γιωργιού και πέρα δώσ’ του φουστανιού σου αέρα. Στην Κρήτη λένε Άη Γιώργη βοήθα μου σείε κι εσύ τα πόδια σου ενώ υπάρχει και η γνωστή παροιμία ακριβά είναι Άη Γιώργη μου τα σφουγγάτα σου.
Αυτή λέγεται χάρη σε ένα θαύμα που έγινε όπου πιστοί είχαν τάξει σφουγγάτο στον Άη Γιώργη και το είχαν πάει στην εκκλησία αλλά κάποιοι πειρατές προφανώς πεινασμένοι το έφαγαν και μετά δε μπορούσαν να ξεκολλήσουν από το πάτωμα για να φύγουν. Ώσπου έδωσαν όλον τον θησαυρό στον Άγιο κι αυτός τους άφησε να φύγουν. Όταν βγήκαν έξω μη έχοντας ούτε ένα γρόσια αναφώνησαν τη φράση “ακριβά είναι άγιε μου τα σφουγγάτα σου” που σημαίνει ότι ακόμη και η πιο ασήμαντη βοήθεια είναι ακριβή όταν την παρέχει κάποιος σε κάποιον άλλον.
Επίσης να πούμε για το μουσικό κομμάτι της αναφοράς μας πως ο Νίκος Μανιουδάκης ένας νεαρός λυράρης από τον Ζαρό του δήμου Φαιστού στο Ηράκλειο Κρήτης έχει μελοποιήσεις κάποιους στίχους του Μιχάλη Λουλάκη από την Εθιά Αστερουσίων όπου μπλέκει το Λαογραφικό της ημέρας αλλά το δένει και με τον έρωτα.
Χρόνια πολλά!!